Intralogistics là gì? Quy trình và lợi ích của hệ thống

Intralogistics là gì? Đây là hoạt động tổ chức, quản lý và tối ưu dòng di chuyển của hàng hóa, nguyên vật liệu cùng dữ liệu bên trong nhà máy, kho hàng hoặc trung tâm phân phối. Intralogistics là cách doanh nghiệp phối hợp con người, thiết bị, mặt bằng và phần mềm để hàng hóa đến đúng nơi, đúng thời điểm, với thông tin chính xác. Khi được thiết kế phù hợp, hệ thống giúp hoạt động nội bộ liền mạch hơn và tạo nền tảng cho tự động hóa kho.

Intralogistics là gì và khác gì logistics?

Logistics là khái niệm rộng, thường bao quát việc lập kế hoạch và quản lý dòng hàng, thông tin từ nguồn cung đến khách hàng. Phạm vi này có thể gồm mua hàng, vận tải, lưu kho, phân phối và giao hàng. Trong khi đó, intralogistics còn gọi là logistics nội bộ, tập trung vào dòng vận hành bên trong một cơ sở, chẳng hạn nhà máy, kho hoặc trung tâm phân phối.

Ví dụ, một doanh nghiệp có thể thuê đơn vị vận tải đưa hàng đến kho và giao hàng từ kho đến khách. Phần intralogistics bắt đầu khi hàng được tiếp nhận tại cơ sở: xác nhận thông tin, đưa hàng đến vị trí lưu trữ, bổ sung hàng cho khu vực lấy hàng, tập hợp đơn và chuyển hàng đến cửa xuất. Ranh giới cụ thể có thể thay đổi theo mô hình vận hành, nhưng trọng tâm vẫn là hoạt động nội bộ.

Các công đoạn chính trong intralogistics là gì?

Một quy trình intralogistics thường gồm nhiều công đoạn có liên kết với nhau. Cách tổ chức sẽ phụ thuộc vào loại hàng, quy mô hoạt động, đặc điểm mặt bằng và yêu cầu xử lý đơn hàng.

1. Tiếp nhận hàng: hàng hóa được dỡ, kiểm tra, đối chiếu chứng từ hoặc dữ liệu đơn hàng và ghi nhận vào hệ thống.
2. Định danh và phân loại: hàng được gắn hoặc xác nhận mã, phân nhóm theo đặc tính, lô, hạn sử dụng hoặc yêu cầu xử lý.
3. Cất hàng và lưu trữ: hàng được chuyển đến vị trí phù hợp theo quy tắc vận hành, sức chứa và khả năng truy xuất.
4. Bổ sung và cấp phát: hàng được chuyển từ khu lưu trữ đến khu vực sản xuất, đóng gói hoặc lấy hàng khi phát sinh nhu cầu.
5. Lấy hàng và tập hợp: nhân sự hoặc thiết bị lấy đúng mặt hàng, số lượng và đơn hàng theo yêu cầu.
6. Đóng gói, phân loại và xuất hàng: hàng được hoàn thiện, kiểm tra, phân luồng và bàn giao cho công đoạn vận tải bên ngoài.

Dữ liệu vận hành đi xuyên suốt các bước này. Nếu thông tin về vị trí, số lượng hoặc trạng thái hàng không được cập nhật kịp thời, doanh nghiệp có thể gặp tình trạng tìm hàng lâu, xử lý lặp lại hoặc chậm hoàn thành đơn.

Những thành phần thường có trong hệ thống intralogistics là gì?

Hạ tầng và thiết bị vận chuyển

Hệ thống có thể sử dụng xe nâng, xe đẩy, băng tải, bàn nâng, thang nâng và các thiết bị hỗ trợ khác. Với hoạt động cần tự động hóa, doanh nghiệp có thể cân nhắc AGV hoặc AMR để vận chuyển vật liệu theo phương án phù hợp với mặt bằng. Băng tải và hệ thống phân loại có thể hỗ trợ luân chuyển, chia luồng hàng giữa các khu vực.

Giải pháp lưu trữ và truy xuất

Kệ kho là lựa chọn phổ biến, còn hệ thống lưu trữ và truy xuất tự động ASRS có thể được xem xét khi doanh nghiệp cần tổ chức lưu trữ theo phương án tự động. Việc lựa chọn không chỉ dựa trên mức độ tự động hóa mà còn cần tính đến kích thước hàng, tải trọng, tần suất xuất nhập, chiều cao nhà kho và khả năng tích hợp.

Phần mềm điều hành và điều khiển

WMS thường hỗ trợ quản lý hàng tồn, vị trí và các nghiệp vụ kho. WCS có thể điều phối hoặc kết nối hoạt động của thiết bị tự động trong hệ thống. Tùy kiến trúc giải pháp, phần mềm còn cần trao đổi dữ liệu với ERP, hệ thống quản lý đơn hàng hoặc nền tảng sản xuất. Vai trò và phạm vi của từng phần mềm phụ thuộc vào cách doanh nghiệp thiết kế hệ thống.

Lợi ích của intralogistics được tổ chức tốt

• Minh bạch hàng tồn: thông tin về vị trí, số lượng và trạng thái hàng có cơ sở để được theo dõi nhất quán hơn.
• Giảm thao tác không cần thiết: luồng hàng và vị trí làm việc được tổ chức hợp lý có thể hạn chế quãng đường di chuyển, thao tác tìm kiếm hoặc xử lý trùng lặp.
• Hỗ trợ xử lý đơn ổn định: quy trình rõ ràng giúp phối hợp tốt hơn giữa tiếp nhận, lưu trữ, lấy hàng và xuất hàng.
• Tận dụng mặt bằng: phương án lưu trữ và luồng di chuyển phù hợp có thể hỗ trợ sử dụng không gian hiệu quả hơn.
• Tạo nền tảng cho tự động hóa: dữ liệu và quy trình được chuẩn hóa giúp doanh nghiệp đánh giá, tích hợp thiết bị tự động theo từng giai đoạn.

Lợi ích thực tế không giống nhau ở mọi doanh nghiệp. Kết quả phụ thuộc vào mức độ phù hợp giữa giải pháp, quy trình, dữ liệu và cách vận hành; vì vậy không nên xem việc mua thiết bị tự động là giải pháp độc lập cho mọi vấn đề trong kho.

Cách lựa chọn và triển khai giải pháp intralogistics

Trước khi đầu tư, doanh nghiệp nên bắt đầu từ bài toán vận hành thay vì lựa chọn công nghệ trước. Một quy trình đánh giá có thể gồm các bước sau:

1. Khảo sát hiện trạng: ghi nhận luồng hàng, cách bố trí kho, công đoạn chờ, điểm giao cắt và các thao tác phát sinh thường xuyên.
2. Xác định mục tiêu: làm rõ vấn đề cần cải thiện, chẳng hạn khả năng truy xuất, năng lực xử lý, độ chính xác hoặc mức độ an toàn.
3. Phân tích dữ liệu và đặc tính hàng: xem xét chủng loại, kích thước, tải trọng, tần suất nhập xuất, biến động nhu cầu và yêu cầu bảo quản.
4. Thiết kế quy trình và phương án kỹ thuật: xác định vai trò của nhân sự, thiết bị, phần mềm và cách kết nối với các hệ thống hiện có.
5. Đánh giá khả năng tích hợp: kiểm tra tính tương thích dữ liệu, giao diện hệ thống, phương án vận hành khi thiết bị dừng và yêu cầu bảo trì.
6. Triển khai theo lộ trình: có thể bắt đầu từ một khu vực hoặc công đoạn, kiểm tra quy trình thực tế rồi điều chỉnh trước khi mở rộng.

Doanh nghiệp cũng cần tính đến đào tạo nhân sự, quản lý thay đổi và phương án duy trì hoạt động trong thời gian triển khai. Một giải pháp phù hợp phải đáp ứng nhu cầu hiện tại nhưng vẫn cân nhắc khả năng mở rộng, tránh tạo ra hệ thống khó vận hành hoặc khó tích hợp về sau.

Hiểu rõ intralogistics là gì giúp doanh nghiệp nhìn nhận kho và nhà máy như một dòng vận hành thống nhất, thay vì các công đoạn rời rạc. Từ việc chuẩn hóa quy trình đến ứng dụng WMS/WCS, ASRS, AGV/AMR, băng tải và robot, lựa chọn phù hợp cần bắt đầu bằng dữ liệu và bài toán thực tế. SIDONN Việt Nam cung cấp các giải pháp logistics thông minh và tự động hóa kho; doanh nghiệp có thể trao đổi với SIDONN để tìm hiểu phương án phù hợp với nhu cầu vận hành của mình.